BHP - czynniki szkodliwe w środowisku pracy

powrót do strony głównej

(strona o BHP - link do podstrony)

(link do aktów prawnych w sprawie czynników szkodliwych w miejscu pracy)

dokumentacja

(plik do pobrania - wersja edytowalna - instrukcja BHP / środki ochrony indywidualnej / formaldehyd)

definicje

(definicje - link do podstrony)

rozporządzenie w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
§ 2. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) czynnik o działaniu rakotwórczym:
a) substancję chemiczną lub mieszaninę, która spełnia kryteria klasyfikacji jako rakotwórcza kategorii 1A lub 1B zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, str. 1, z późn. zm.3)), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1272/2008”, (link do aktów prawnych w sprawie czynników szkodliwych w miejscu pracy) [Uwaga: - zmieniono Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 605/2014 z dnia 5 czerwca 2014 r.]
b) czynnik lub proces technologiczny, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) czynnik o działaniu mutagennym:
a) substancję chemiczną lub mieszaninę, która spełnia kryteria klasyfikacji jako działająca mutagennie na komórki rozrodcze kategorii 1A lub 1B zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 1272/2008, (link do aktów prawnych w sprawie czynników szkodliwych w miejscu pracy)
b) czynnik lub proces technologiczny, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
3) substancja o działaniu reprotoksycznym – substancję chemiczną lub mieszaninę, która spełnia kryteria klasyfikacji jako działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1A lub 1B zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 1272/2008; (link do aktów prawnych w sprawie czynników szkodliwych w miejscu pracy)
4) nieprogowa substancja reprotoksyczna – substancję reprotoksyczną, dla której nie istnieje bezpieczny poziom narażenia zdrowia pracowników i którą określono jako taką w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, zwanej dalej „Kodeksem pracy”;
5) progowa substancja reprotoksyczna – substancję reprotoksyczną, dla której istnieje bezpieczny poziom narażenia, poniżej którego nie występuje zagrożenie dla zdrowia pracowników, i którą określono jako taką w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 Kodeksu pracy

definicje podane przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Rzeszowie (link do strony www)
Rakotwórczość (kancerogenność) - właściwość czynnika chemicznego, fizycznego lub biologicznego, warunkująca wywołanie nowotworów u ludzi lub zwierząt. W praktyce właściwość tą można ustalić jedynie na podstawie udokumentowanej zależności między narażeniem na dany czynnik, a wzrostem częstości występowania nowotworów u narażonych ludzi lub zwierząt. Zmiany nowotworowe mogą ujawnić się po upływie wielu lat od chwili pierwszego narażenia. Okres tego opóźnienia jest nazwany okresem latencji.
Mutagenność – dotyczy wszystkich substancji, które powodują zmiany w materiale genetycznym (DNA) głównie w komórkach rozrodczych u ludzi, które mogą zostać przekazane potomstwu.
Reprotoksyczność – oznacza niekorzystny wpływ na funkcje rozrodcze i płodność u dorosłych mężczyzn i kobiet oraz na rozwój potomstwa w następstwie narażenia na substancję lub mieszaninę.

Kategoria 1. Substancje, co do których wiadomo lub istnieje domniemanie, że są rakotwórcze dla ludzi.
Kategoria 1A: jeżeli ma potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym dowody przemawiające za daną klasyfikacją opierają się przede wszystkim na danych dotyczących ludzi.
Kategoria 1B: zakłada, że ma potencjalne działanie rakotwórcze dla ludzi, przy czym klasyfikacja opiera się na badaniach przeprowadzonych na zwierzętach.
Kategoria 2. Substancje, co do których podejrzewa się, że są rakotwórcze dla ludzi.

Kategorie zagrożenia dla SUBSTANCJI MUTAGENNYCH
Kategoria 1. Substancje, co do których wiadomo, że wywołują dziedziczne mutacje lub które uważa się za wywołujące dziedziczne mutacje w komórkach rozrodczych u ludzi.
Kategoria 1A: substancje, co do których wiadomo, że wywołują dziedziczne mutacje w komórkach rozrodczych u ludzi.
Kategoria 1B: substancje, które powinno się uznać za wywołujące dziedziczne mutacje w komórkach rozrodczych u ludzi, gdzie dowody oparto na: (1) pozytywnym wyniku/wynikach badań dziedzicznej mutagenności komórek rozrodczych ssaków in vivo; (2)pozytywnym wyniku/wynikach badań mutagenności komórek somatycznych ssaków in vivo, w połączeniu z pewnymi dowodami na to, iż substancja może potencjalnie powodować mutacje komórek rozrodczych; (3) pozytywnych wynikach z badań wykazujących skutki mutagenne w komórkach rozrodczych u ludzi bez wykazywania, że są to zmiany dziedziczne.
Kategoria 2. Substancje dające powody do niepokoju u ludzi z uwagi na możliwość wywołania dziedzicznych mutacji w komórkach rozrodczych u ludzi.

Kategorie zagrożenia dla SUBSTANCJI DZIAŁAJĄCYCH SZKODLIWIE NA ROZRODCZOŚĆ
Kategoria 1. Substancje działające szkodliwie na rozrodczość u ludzi, lub co do których istnieje domniemanie, że działają szkodliwie na rozrodczość u ludzi.
Kategoria 1A: substancje działające szkodliwie na rozrodczość, klasyfikacja substancji oparta jest w dużej mierze na dowodach z badań ludzi.
Kategoria 1B: substancje, co do których istnieje domniemanie, że działają szkodliwie na rozrodczość u ludzi, klasyfikacja oparta jest w dużej mierze na dowodach z badań przeprowadzonych na zwierzętach.
Kategoria 2. Substancje, co do których podejrzewa się, że działają szkodliwie na rozrodczość u ludzi.

OZNACZENIA OPISOWE
Expl. materiał wybuchowy
Flam. Gas gaz łatwopalny
Flam. Aerosol wyrób aerozolowy łatwopalny
Ox. Gas gaz utleniający
Press. Gas gaz pod ciśnieniem
Flam. Liq. substancja ciekła łatwopalna
Flam. Sol. substancja stała łatwopalna
Self-react. substancja lub mieszanina samoreaktywna
Pyr. Liq. substancja ciekła piroforyczna
Pyr. Sol. substancja stała piroforyczna
Self-heat. 2 substancja lub mieszanina samonagrzewającą się
Water-react. substancja lub mieszanina, która w kontakcie z wodą ualnia łatwopalny gaz
Ox. Liq. substancja ciekła utleniająca
Ox. Sol. substancja stała utleniająca
Org. Perox. nadtlenek organiczny
Met. Corr. 1 substancja lub mieszanina powodująca korozję metali
Acute Tox. toksyczność ostra
Skin Corr. działanie żrące/drażniące na skórę
Skin Irrit. działanie żrące/drażniące na skórę
Eye Dam. poważne uszkodzenie oczu/działanie drażniące na oczy
Resp. Sens. działanie uczulające na drogi oddechowe
Skin Sens. działanie uczulające na skórę
Muta. działanie mutagenne na komórki rozrodcze
Carc. rakotwórczość
Repr. działanie szkodliwe na rozrodczość
Lact. działanie szkodliwe na rozrodczość
STOT SE Działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie jednorazowe STOT
Asp. Tox. zagrożenie spowodowane aspiracją
Aquatic Acute stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego
Aquatic Chronic stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego
Ozone stwarzające zagrożenie dla warstwy ozonowej

klasyfikacja substancji i mieszanin zgodnie z GHS/CLP - plik ppt - źródło: Biuro Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych (plik offline ppt)

czynniki szkodliwe   @@@

czynniki szkodliwe biologiczne w miejscu pracy (plik pdf)   (plik edytowalny)

CIOP - czynniki biologiczne w miejscu pracy (link www)

wzór rejstru badań czynników szkoliwych w miejscu pracy (plik edytowalny)  (wersja arkusz kalkulacyjny)   (wersja pdf)

CIOP Dokumentacja dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego    (plik offline)

rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy

§4. [Terminy wykonywania badań i pomiarów w przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu]. W przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu, z wyjątkiem czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej, badania i pomiary wykonuje się:
1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDS";
2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,5 wartości NDS.

§5. [Wykonywanie pomiarów ciągłych w przypadku ustalenia wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego czynnika chemicznego]. W przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego, dla którego została ustalona wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego (NDSP), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, pracodawca wykonuje we własnym zakresie pomiary ciągłe stężenia tego czynnika za pomocą urządzeń lub z uwzględnieniem procedur spełniających wymagania określone w Polskiej Normie 3 .

§6. [Terminy wykonywania badań i pomiarów w przypadku występowania czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej] [to jest: która spełnia kryteria klasyfikacji jako rakotwórcza kategorii 1A lub 1B zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 - zmienionego Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 605/2014 z dnia 5 czerwca 2014 r.]
1.  W przypadku występowania czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 222 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, badania i pomiary wykonuje się:
1) co najmniej raz na sześć miesięcy - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS;
2) co najmniej raz na trzy miesiące - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej powyżej 0,5 wartości NDS.
2.  W przypadku narażenia na pył zawierający azbest, badania i pomiary wykonuje się co najmniej raz na trzy miesiące. Jeżeli wyniki dwóch ostatnich badań i pomiarów nie przekroczyły 0,5 wartości NDS, częstotliwość ta może być zmniejszona do określonej w ust. 1 pkt 1.

§7. [Warunki odstąpienia od wykonywania badań i pomiarów]  Jeżeli wyniki dwóch ostatnich badań i pomiarów szkodliwych dla zdrowia czynników chemicznych lub pyłów, o których mowa w § 4, wykonanych w odstępie co najmniej dwóch lat, a w przypadku czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej, o których mowa w § 6 - co najmniej sześciu miesięcy, nie przekroczyły 0,1 wartości NDS, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.

§8. [Wykonywanie badań i pomiarów promieniowania optycznego nielaserowego]
1.  Badania i pomiary promieniowania optycznego nielaserowego wykonuje się, jeżeli są eksploatowane źródła tego promieniowania inne niż źródła światła służące do oświetlania pomieszczeń lub stanowisk pracy, stosowane w przeznaczonych dla nich oprawach oświetleniowych oraz w odpowiedniej odległości od eksponowanych części ciała.
2.  Badania i pomiary promieniowania optycznego nielaserowego wykonuje się:
1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono poziom ekspozycji powyżej 0,4 do 0,7 wartości maksymalnej dopuszczalnej ekspozycji (MDE), określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanej dalej "MDE";
2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono poziom ekspozycji powyżej 0,7 wartości MDE.

§9. [Wykonywanie badań i pomiarów promieniowania laserowego]
1.  Badania i pomiary promieniowania laserowego wykonuje się, jeżeli eksploatowane są źródła tego promieniowania inne niż:
1) lasery zaliczone, zgodnie z Polską Normą 4 , do klasy 1, 1M, 2, 2M lub 3R, które pracują w warunkach określonych przez producenta urządzenia, lub
2) lasery zaliczone, zgodnie z Polską Normą 5 , do klasy 3B lub 4, do których zostały zastosowane środki ochrony zbiorowej, pozwalające na zaklasyfikowanie urządzenia do klasy 1.
2.  Badania i pomiary promieniowania laserowego wykonuje się:
1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono poziom ekspozycji powyżej 0,4 do 0,8 wartości MDE;
2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono poziom ekspozycji powyżej 0,8 wartości MDE.
§  10. [Warunki odstąpienia od wykonywania pomiarów promieniowania optycznego nielaserowego albo laserowego]  Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów promieniowania optycznego nielaserowego albo laserowego, o których mowa w § 8 i 9, wykonanych w odstępie dwóch lat, poziom ekspozycji nie przekraczał 0,4 wartości MDE, pracodawca może odstąpić od wykonywania pomiarów.

§11. [Wykonywanie badań i pomiarów pól lub promieniowania elektromagnetycznego]
1.  Badania i pomiary pól lub promieniowania elektromagnetycznego o częstotliwości z zakresu 0 Hz-300 GHz wykonuje się w przypadku występowania w miejscach wykonywania pracy stref ochronnych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy:
1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego pomiaru stwierdzono występowanie tylko strefy pośredniej;
2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego pomiaru stwierdzono występowanie również strefy zagrożenia albo strefy zagrożenia i strefy niebezpiecznej.
2.  Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów pól lub promieniowania elekromagnetycznego, wykonanych w odstępie dwóch lat, nie stwierdzono występowania stref ochronnych w miejscach wykonywania pracy, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.

§12. [Wykonywanie badań i pomiarów wskaźników mikroklimatu zimnego lub gorącego]
1.  W przypadku występowania mikroklimatu zimnego albo gorącego badania i pomiary wskaźników mikroklimatu, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, wykonuje się raz w roku.
2.  Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań wartości wskaźników mikroklimatu nie przekraczały wartości dopuszczalnych dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy, pracodawca może wykonywać je raz na dwa lata.

§13. [Wykonywanie badań i pomiarów hałasu i drgań]
1.  Badania i pomiary szkodliwego dla zdrowia czynnika fizycznego, występującego w postaci: hałasu, hałasu ultradźwiękowego, drgań mechanicznych działających na organizm człowieka przez kończyny górne lub drgań mechanicznych o ogólnym działaniu na organizm człowieka wykonuje się:
1) co najmniej raz na dwa lata - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,2 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego natężenia (NDN), określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 228 § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, zwanego dalej "NDN";
2) co najmniej raz w roku - jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono natężenie czynnika powyżej 0,5 wartości NDN.
2.  Jeżeli podczas dwóch ostatnich badań i pomiarów hałasu lub drgań mechanicznych, wykonanych w odstępie dwóch lat, natężenie czynnika nie przekraczało 0,2 wartości NDN, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.

§14. [Wykonywanie badań i pomiarów w następstwie zmian w wyposażeniu technicznym, w procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy]  Badania i pomiary chemicznych i fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, o których mowa w § 4-13, wykonuje się każdorazowo, jeżeli nastąpiły zmiany w wyposażeniu technicznym, w procesie technologicznym lub w warunkach wykonywania pracy, które mogły mieć wpływ na zmianę poziomu emisji, poziomu narażenia albo wystąpiły okoliczności, które uzasadniają ich ponowne wykonanie.

BHP - czynniki szkodliwe - obowiązki Pracodawcy (link do kopii niżej podanych informacji)

rozporządzenie w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
§2. [Wskazanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy; konsultowanie działań]
1.  Pracodawca wskazuje czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się badania i pomiary, po przeprowadzeniu rozpoznania źródeł ich emisji oraz warunków wykonywania pracy, które mają wpływ na poziom stężeń lub natężeń tych czynników lub na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, ze szczególnym uwzględnieniem:
1) rodzaju tych czynników oraz ich właściwości;
2) procesów technologicznych i ich parametrów;
3) wyposażenia technicznego, w tym maszyn, urządzeń, instalacji i narzędzi, które mogą być źródłem emisji czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem wyników pomiarów tej emisji dostarczanych przez producentów;
4) środków ochrony zbiorowej i danych dotyczących ich użytkowania;
5) organizacji pracy i sposobu wykonywania pracy;
6) rzeczywistego czasu narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia, z uwzględnieniem obowiązującego u pracodawcy systemu i rozkładu czasu pracy.
2.  Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, działania dotyczące:
1) rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy;
2) wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy.

§17. 2. Pracodawca niezwłocznie informuje pracowników narażonych na oddziaływanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy o aktualnych wynikach badań i pomiarów oraz udostępnia im te wyniki i wyjaśnia ich znaczenie.

rozporządzenie w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym w środowisku pracy
§4.  [Wykonywanie pomiarów substancji chemicznych, mieszanin lub czynników; zastosowanie systemu zamkniętego; ograniczanie zagrożeń]
1.  Pracodawca zatrudniający pracownika przy pracach, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, zwany dalej "pracodawcą", wykonuje pomiary tych substancji chemicznych, mieszanin lub czynników, w trybie i z częstotliwością określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 227 § 2 Kodeksu pracy, w szczególności stosuje metody wczesnego wykrywania narażenia na te substancje chemiczne, mieszaniny lub czynniki podczas awarii lub w przypadku wystąpienia innych nieprzewidzianych okoliczności.
2.  Jeżeli z przyczyn technicznych niemożliwe jest zastąpienie czynnika o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznej substancją chemiczną, mieszaniną lub procesem technologicznym, które podczas użytkowania są bezpieczne lub są mniej niebezpieczne dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownika, pracodawca zapewnia, aby wytwarzanie i używanie czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym lub substancji reprotoksycznej, w miarę istnienia technicznych możliwości, odbywało się w systemie zamkniętym.
3.  Jeżeli z przyczyn technicznych zastosowanie systemu zamkniętego jest niemożliwe, pracodawca zapewnia zmniejszenie narażenia pracowników na działanie czynnika o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub nieprogowej substancji reprotoksycznej do tak niskiego poziomu, na jaki pozwalają możliwości techniczne.
4.  Jeżeli z przyczyn technicznych używanie lub wytwarzanie progowej substancji reprotoksycznej w systemie zamkniętym jest niemożliwe, pracodawca zapewnia ograniczenie do minimum zagrożenia związanego z narażeniem pracowników na działanie tej progowej substancji reprotoksycznej.
5.  Do substancji reprotoksycznych innych niż nieprogowe substancje reprotoksyczne i progowe substancje reprotoksyczne stosuje się ust. 4. W takim przypadku dokonując oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca uwzględnia możliwość, że dla takiej substancji reprotoksycznej nie istnieje bezpieczny poziom narażenia zdrowia pracownika na działanie takiej substancji, i zapewnia wprowadzenie odpowiednich środków w tym zakresie.

§5.  [Obowiązki pracodawcy] W przypadku używania czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznej, pracodawca:
1) ogranicza ilość czynnika o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznej w miejscu pracy;
2) utrzymuje na jak najniższym poziomie liczbę pracowników, którzy są lub mogą być narażeni na działanie czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych;
3) projektuje tak procesy pracy i środki kontroli technicznej, aby uniknąć powstawania czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych w miejscu pracy lub ograniczyć ich powstawanie do minimum;
4) usuwa czynniki o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancje reprotoksyczne w miejscu ich powstawania, do miejscowego wyciągu lub do ogólnego systemu wentylacji, w należyty sposób i zgodnie z wymogami ochrony zdrowia i środowiska;
5) stosuje właściwe metody i procedury pracy, w tym wykorzystuje istniejące procedury badań i pomiarów czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych określone w przepisach wydanych na podstawie art. 227 § 2 Kodeksu pracy, w celu wczesnego wykrywania nadmiernego zagrożenia powstałego w wyniku nieprzewidywalnego zdarzenia lub wypadku;
6) stosuje środki ochrony zbiorowej lub - tam, gdzie nie można uniknąć narażenia na działanie czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych za pomocą innych środków - środki ochrony indywidualnej;
7) stosuje środki higieny, szczególnie regularne czyszczenie podłóg, ścian i innych powierzchni;
8) odgranicza miejsca zagrożone i stosuje odpowiednie znaki ostrzegawcze, włącznie ze znakami ,,zakaz palenia”, w miejscach, w których pracownicy są lub mogą być narażeni na działanie czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych;
9) określa plan działania w nagłych wypadkach, które mogą wyniknąć z nadmiernego narażenia na działanie czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych;
10) stosuje sposoby bezpiecznego przechowywania, przeładunku i transportu, szczególnie przez zastosowanie pojemników szczelnie zamkniętych i oznakowanych w sposób czytelny i widoczny;
11) stosuje sposoby bezpiecznego gromadzenia, przechowywania i usuwania odpadów, włącznie z zastosowaniem pojemników szczelnie zamkniętych i oznakowanych w sposób czytelny i widoczny.

§11.  [Obowiązki informacyjne wobec pracowników; okresowe szkolenia i kontrola zdrowia pracowników] Pracodawca:
1) informuje pracownika o opakowaniu, zbiorniku i instalacji zawierających substancje chemiczne, ich mieszaniny lub czynniki o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, a także o wymaganiach dotyczących oznakowania i znakach ostrzegawczych;
2) przeprowadza okresowe szkolenia pracownika w zakresie:
a) ryzyka dla zdrowia, jakie wynika z oceny narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, i dodatkowego ryzyka, które wynika z palenia tytoniu, oraz w zakresie środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia tego narażenia,
b) wymagań higienicznych, które powinny być spełnione w celu ograniczenia narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym,
c) konieczności używania środków ochrony indywidualnej, w tym odzieży ochronnej,
d) działań zapobiegających wypadkom oraz działań, które powinni podjąć pracownicy, w tym pracownicy pełniący obowiązki ratownicze, podczas działań ratowniczych oraz wypadków;
3) zapewnia kontrolę zdrowia pracownika związaną z indywidualną oceną pracownika - w celu określenia stanu jego zdrowia w związku z narażeniem na działanie określonych czynników o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub substancji reprotoksycznych podczas pracy, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) oraz w art. 229 Kodeksu pracy;
4) informuje pracownika, przed powierzeniem pracy z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, w przypadku których ustalono wartość dopuszczalnego stężenia określonych substancji w materiale biologicznym, o konieczności przeprowadzania kontroli jego zdrowia związanej z tymi wartościami dopuszczalnymi.

§12.  [Uprawnienia pracowników i ich przedstawicieli] Pracodawca:
1) zapewnia udział pracowników lub ich przedstawicieli w projektowaniu i realizacji działań zapobiegających narażeniu na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym lub ograniczających poziom tego narażenia;
2) umożliwia pracownikom lub ich przedstawicielom kontrolę stosowania wymagań określonych w rozporządzeniu oraz w innych przepisach regulujących zasady bezpieczeństwa i higieny pracy;
3) informuje na bieżąco pracowników lub ich przedstawicieli o narażeniu na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, a w przypadkach narażenia powstałego w wyniku awarii i innych zakłóceń procesu technologicznego lub w wyniku podejmowanych prac remontowych, konserwacyjnych i w innych okolicznościach - o przyczynach powstałego narażenia oraz o środkach zapobiegawczych, jakie już zostały podjęte lub będą podjęte w celu poprawy sytuacji.