BHP - tlenek węgla

powrót do strony głównej

strona o BHP - link do podstrony

OBJAWY OSTREGO ZATRUCIA TLENKIEM WĘGLA (WEDŁUG CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY):

dla TLENKU WĘGLA (CO) => 1% objętościowy = 10.000 ppm = ~8.600 miligramów/metr sześcienny

(50 - 200 ppm) 60 - 240 mg/m3         po kilku godzinach - ból głowy

(400 ppm) 450 mg/m            po 1 - 2 godzinach - ból głowy, mdłości, wymioty, osłabienie mięśni, apatia

(800 - 900 ppm) 900 - 1000 450 mg/m3  po 2 godzinach - zapaść, utrata przytomności

(1.500 - 1.700 ppm) 1.800 - 2.000  mg/m3       w ciągu 20 minut - zapaść;  ryzyko zgonu po 2 godzinach

(3.400 ppm) 4.000 mg/m             po 5 - 10 minutach - zapaść;  ryzyko zgonu po 30 minutach

(7.000 ppm) 8.000 mg/m3              po 1 - 2 minutach - zapaść; ryzyko zgonu po 10 - 15 minutach

(13.000 ppm) 15.000 mg/m3         po 1 - 3 minutach - zgon

Zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 50291-1:2010/A1:2013-05 czujnik powinien sygnalizować stężenie tlenku węgla na poziomie 30 ppm po upływie 14 - 120 minut, a przy stężeniu tlenku węgla wynoszącym 100 ppm czujnik powinien zadziałać w przedziale czasowym od 10 do 40 minut.

INFORMACJE O DZIAŁANIU TLENKU WĘGLA:

INFORMACJA Z CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY (ciop)

PUBLIKACJA - zatrucie tlenkiem węgla - Borgis - Postępy Nauk Medycznych 7/2013, s. 519-522

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2006, nr 4(50), s. 69–92

CIOP - karta identyfikacji substancji (plik pdf)      (wersja offline)

poradnik Z rządowego centrum bezpieczeństwa

CIOP Dokumentacja dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego na tlenek węgla    (plik offline)

Komenda Główna Straży Pożarnej - tlenek węgla   (plik offline)

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poradnik - zatrucia tlenkiem węgla      (plik pdf online)      (plik offline)

multimedia RCB - tlenek węgla - jak reagować     (plik offline)

INFORMACJE PRASOWE O ODPOWIEDZIALNOŚCI ZARZĄDCÓW BUDYNKÓW W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA MIESZKAŃCÓW:

STRONA INTERNETOWA Z MATERIAŁAMI PRASOWYMI NA TEMAT TRAGEDII W BUDYNKU Wspólnoty mieszkaniowe w Świebodzinie

(materiał prasowy) tragedia w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej w Świebodzinie    (plik pdf offline)     (plik html offline)

DOMOWE DETEKTORY TLENKU WĘGLA

Prezes UOK wymagania dla urządzeń przeznaczonych do wykrywania tlenku węgla    (plik offline)

Detektory tlenku węgla muszą posiadać dokumentację zawierającą podstawowe dane:
1. Czas żywotności detektora (do 5 lat elektrochemicznych, do 10 lat półprzewodnikowych).
2. Czas pomiędzy kalibracjami (czułość detektorów elektrochemicznych maleje, czułość detektorów półprzewodnikowych wzrasta).
3. Próg załączenia alarmu (minimum 300 ppm przez 3 minuty, standardowo 50 ppm przez 60 minut, 100 ppm przez 10 minut).
4. Jakie czynniki zakłócają pracę detektora (chlor, gwałtowny wzrost wilgotności, niedobór tlenu powstający przy braku wentylacji i przy niepełnym spalaniu, obecność gazu palnego emitowanego z roregulowanego piecyka gazowego).
Uwaga: urząd ochrony konkurencji i konsumentów stwierdził, że czujnik który nie uruchomił alarmu przy poziomie 55 ppm tlenku węgla nie jest czujnikiem nie spełniającym wymagań bezpieczeństwa.

Norma PN-EN 50291-1:2018-06+AC:2021-03 dotyczy czujników tlenku węgla przeznaczonych do stosowania w pomieszczeniach mieszkalnych. Jej specyfika polega na konieczności bardzo precyzyjnego wyważenia momentu alarmowania – tak, aby czujnik ostrzegał przed realnym zagrożeniem, a jednocześnie nie reagował na krótkotrwałe, nieszkodliwe wzrosty stężenia tlenku węgla. Norma EN 50291 została podzielona na dwie części: EN 50291-1 oraz EN 50291-2. Choć obie odnoszą się do detekcji tlenku węgla, dotyczą różnych środowisk pracy urządzenia. EN 50291-1 obejmuje czujniki przeznaczone do stosowania w pomieszczeniach mieszkalnych, natomiast EN 50291-2 dotyczy czujników przeznaczonych do pojazdów rekreacyjnych, takich jak kampery, przyczepy kempingowe czy łodzie. W tym przypadku norma uwzględnia inne warunki pracy, w tym wahania temperatury, drgania, zmienne położenie czujnika oraz specyfikę źródeł emisji CO w zamkniętych, mobilnych przestrzeniach. Norma PN-EN 50291-1 wprowadza dodatkowy podział czujników tlenku węgla ze względu na zakres ich funkcji i sposób sygnalizacji zagrożenia. Podział ten obejmuje dwa typy urządzeń: A i B. Urządzenia typu A wykrywają obecność tlenku węgla, sygnalizują alarm akustyczny oraz mogą uruchamiać dodatkowe wyjścia sterujące, np. odcięcie dopływu gazu lub sygnał do systemu nadrzędnego. Typ A zapewnia pełną informację o zagrożeniu i aktywnie wspiera ograniczenie jego skutków. Czujniki typu B wykrywają tlenek węgla i uruchamiają lokalny alarm dźwiękowy, ostrzegając użytkowników o niebezpiecznym stężeniu CO. Nie posiadają jednak funkcji sterowania dodatkowymi urządzeniami. W praktyce są to najczęściej stosowane czujniki w budynkach mieszkalnych, zapewniające skuteczne i jednoznaczne ostrzeżenie przed zagrożeniem. [źródło: https://www.eielectronics.pl/normy-en-14604-i-pn-en-50291-co-oznaczaja-w-praktyce/]

Norma EN 50291 nie jest normą zharmonizowaną, czujniki CO nie mogą być wprowadzane do obrotu wyłącznie na podstawie oznakowania CE. W Polsce podlegają one krajowemu systemowi oceny zgodności, który wymaga dodatkowo uzyskania znaku budowlanego B. Znak budowlany B potwierdza zgodność wyrobu z krajowymi wymaganiami technicznymi i uzyskuje się go po przejściu procedury certyfikacyjnej prowadzonej przez polską jednostkę upoważnioną w krajowym systemie oceny zgodności, najczęściej Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy (CNBOP-PIB). [źródło: https://www.eielectronics.pl/normy-en-14604-i-pn-en-50291-co-oznaczaja-w-praktyce/]

DOMOWE DETEKTORY DYMU

Norma EN 14604:2005+AC:2008 określa wymagania dla autonomicznych czujników dymu przeznaczonych do stosowania w budynkach mieszkalnych. Jest to jedna z najbardziej rozbudowanych norm w obszarze bezpieczeństwa pożarowego dla użytkowników indywidualnych. Zgodność z EN 14604 oznacza przejście przez 41 procedur badawczych (przy czym nie wszystkie mają zastosowanie do każdego rodzaju czujnika), obejmujących zarówno testy funkcjonalne, środowiskowe, jak i długoterminowe. Czujnik badany jest m.in. pod kątem skuteczności wykrywania dymu w różnych fazach rozwoju pożaru, odporności na zmiany temperatury i wilgotności, stabilności działania przy zapyleniu oraz odporności na zakłócenia, które mogłyby prowadzić do fałszywych alarmów. Norma obejmuje również testy akustyczne, weryfikujące głośność i charakter sygnału alarmowego, a także testy trwałości, symulujące wieloletnią pracę urządzenia w warunkach domowych. W praktyce oznacza to, że czujnik zgodny z EN 14604 musi działać przewidywalnie nie tylko w dniu zakupu, ale również po latach użytkowania. [źródło: https://www.eielectronics.pl/normy-en-14604-i-pn-en-50291-co-oznaczaja-w-praktyce/]

EN 14604 - europejski standard określający wymagania dotyczące autonomicznych czujek dymu przeznaczonych do użytku domowego. Najważniejsze wymagania normy:
Skuteczność detekcji – czujka musi wykrywać dym na wczesnym etapie pożaru,
Głośność alarmu – sygnał dźwiękowy musi osiągać co najmniej 85 dB,
Niezależne zasilanie – czujka powinna działać na baterie lub inne źródło energii niewymagające stałego podłączenia do sieci elektrycznej,
Łatwa instalacja i obsługa – użytkownik powinien móc samodzielnie zamontować i testować urządzenie.

Procedura wprowadzenia do obrotu opiera się na ocenie zgodności z normą EN 14604, przeprowadzonej przez uprawnioną jednostkę notyfikowaną i jest wystarczająca do oznakowania produktu znakiem CE oraz legalnego wprowadzenia go do obrotu na rynku polskim. Producent wystawia wówczas Deklarację Właściwości Użytkowych (DWU) i Deklarację Zgodności UE.

PATOLOGIA STOSOWANA PRZEZ ADMINISTRATORÓW (DOSYĆ CZĘSTO SPOTYKANA W STARYCH BUDYNKACH), POLEGA NA:

- hurtowych zakupach (przez administratora na koszt wspólnoty) detektorów tlenku węgla produkowanych przez nieznanych wytwórców.
- braku pisemnej instrukcji użytkowania sprzętu i informacji o wzorcowaniach urządzenia podpisanej przez użytkownika.
- wyposażaniu mieszkań w detektory zamiast usuwania przyczyn powstawania tlenku węgla (likwidacji rozszczelnień komór spalania, uszczelniania przewodów spalinowych / dymowych, rygorystycznego przestrzegania zakresów i terminów przeglądów i regulacji kotłów / piecyków / ogrzewaczy, przywrócenia ninimalnej gospodarki powietrzem w mieszkaniu, przestrzegania zasad montowania kotłów / piecyków / ogrzewaczy).
- braku pisemnej informacji poświadczonej przez użytkowników mieszkań o konsekwencjach stosowania niesprawnego sprzętu grzewczego oraz konsekwencjach nie wykonywania okresowych przeglądów (i zaleceń z tych przeglądów). standardowo, informacje tego typu wywieszane są w budynkach, niestety nie jest to równoznaczne ze skutecznym przeniesieniem ewentualnej odpowiedzialności na sprawców zaniedbań.

URZĄDZENIA NIEBEZPIECZNE

Raport Rapex - niebezpieczne czujniki alarmowe    (plik offline)

URZĄDZENIA DOSTĘPNE W SPRZEDAŻY

urządzenia przeznaczone do wykrywania tlenku węgla powinny spełniać wymagania normy: PN-EN 50291-1:2010/A1:2013-05 „Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych – Część 1: Metody badań i wymagania”

GAZEX DD-CO/AP

GAZEX DK.22

SATEL ASD-250

SATEL SDA-250

SATEL MSD-350