BHP - tlenek węgla
strona o BHP - link do podstrony
OBJAWY OSTREGO ZATRUCIA TLENKIEM WĘGLA (WEDŁUG CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY):
dla TLENKU WĘGLA (CO) => 1% objętościowy = 10.000 ppm = ~8.600 miligramów/metr sześcienny
(50 - 200 ppm) 60 - 240 mg/m3 po kilku godzinach - ból głowy
(400 ppm) 450 mg/m3 po 1 - 2 godzinach - ból głowy, mdłości, wymioty, osłabienie mięśni, apatia
(800 - 900 ppm) 900 - 1000 450 mg/m3 po 2 godzinach - zapaść, utrata przytomności
(1.500 - 1.700 ppm) 1.800 - 2.000 mg/m3 w ciągu 20 minut - zapaść; ryzyko zgonu po 2 godzinach
(3.400 ppm) 4.000 mg/m3 po 5 - 10 minutach - zapaść; ryzyko zgonu po 30 minutach
(7.000 ppm) 8.000 mg/m3 po 1 - 2 minutach - zapaść; ryzyko zgonu po 10 - 15 minutach
(13.000 ppm) 15.000 mg/m3 po 1 - 3 minutach - zgon
Zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 50291-1:2010/A1:2013-05 czujnik powinien sygnalizować stężenie tlenku węgla na poziomie 30 ppm po upływie 14 - 120 minut, a przy stężeniu tlenku węgla wynoszącym 100 ppm czujnik powinien zadziałać w przedziale czasowym od 10 do 40 minut.
INFORMACJE O DZIAŁANIU TLENKU WĘGLA:
INFORMACJA Z CENTRALNEGO INSTYTUTU OCHRONY PRACY (ciop)
PUBLIKACJA - zatrucie tlenkiem węgla - Borgis - Postępy Nauk Medycznych 7/2013, s. 519-522
Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2006, nr 4(50), s. 69–92
CIOP - karta identyfikacji substancji (plik pdf) (wersja offline)
poradnik Z rządowego centrum bezpieczeństwa
CIOP Dokumentacja dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego na tlenek węgla (plik offline)
Komenda Główna Straży Pożarnej - tlenek węgla (plik offline)
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poradnik - zatrucia tlenkiem węgla (plik pdf online) (plik offline)
multimedia RCB - tlenek węgla - jak reagować (plik offline)
INFORMACJE PRASOWE O ODPOWIEDZIALNOŚCI ZARZĄDCÓW BUDYNKÓW W SPRAWIE BEZPIECZEŃSTWA MIESZKAŃCÓW:
(materiał prasowy) tragedia w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej w Świebodzinie (plik pdf offline) (plik html offline)
Prezes UOK wymagania dla urządzeń przeznaczonych do wykrywania tlenku węgla (plik offline)
Detektory tlenku węgla
muszą posiadać dokumentację zawierającą podstawowe dane:
1. Czas żywotności detektora (do 5 lat elektrochemicznych, do
10 lat półprzewodnikowych).
2. Czas pomiędzy kalibracjami (czułość detektorów
elektrochemicznych maleje, czułość detektorów
półprzewodnikowych wzrasta).
3. Próg załączenia alarmu (minimum 300 ppm przez 3 minuty,
standardowo 50 ppm przez 60 minut, 100 ppm przez 10 minut).
4. Jakie czynniki zakłócają pracę detektora (chlor,
gwałtowny wzrost wilgotności, niedobór tlenu powstający przy
braku wentylacji i przy niepełnym spalaniu, obecność gazu
palnego emitowanego z roregulowanego piecyka gazowego).
Uwaga: urząd ochrony konkurencji i konsumentów stwierdził, że
czujnik który nie uruchomił alarmu przy poziomie 55 ppm tlenku
węgla nie jest czujnikiem nie spełniającym wymagań
bezpieczeństwa.
Norma PN-EN 50291-1:2018-06+AC:2021-03 dotyczy czujników tlenku węgla przeznaczonych do stosowania w pomieszczeniach mieszkalnych. Jej specyfika polega na konieczności bardzo precyzyjnego wyważenia momentu alarmowania – tak, aby czujnik ostrzegał przed realnym zagrożeniem, a jednocześnie nie reagował na krótkotrwałe, nieszkodliwe wzrosty stężenia tlenku węgla. Norma EN 50291 została podzielona na dwie części: EN 50291-1 oraz EN 50291-2. Choć obie odnoszą się do detekcji tlenku węgla, dotyczą różnych środowisk pracy urządzenia. EN 50291-1 obejmuje czujniki przeznaczone do stosowania w pomieszczeniach mieszkalnych, natomiast EN 50291-2 dotyczy czujników przeznaczonych do pojazdów rekreacyjnych, takich jak kampery, przyczepy kempingowe czy łodzie. W tym przypadku norma uwzględnia inne warunki pracy, w tym wahania temperatury, drgania, zmienne położenie czujnika oraz specyfikę źródeł emisji CO w zamkniętych, mobilnych przestrzeniach. Norma PN-EN 50291-1 wprowadza dodatkowy podział czujników tlenku węgla ze względu na zakres ich funkcji i sposób sygnalizacji zagrożenia. Podział ten obejmuje dwa typy urządzeń: A i B. Urządzenia typu A wykrywają obecność tlenku węgla, sygnalizują alarm akustyczny oraz mogą uruchamiać dodatkowe wyjścia sterujące, np. odcięcie dopływu gazu lub sygnał do systemu nadrzędnego. Typ A zapewnia pełną informację o zagrożeniu i aktywnie wspiera ograniczenie jego skutków. Czujniki typu B wykrywają tlenek węgla i uruchamiają lokalny alarm dźwiękowy, ostrzegając użytkowników o niebezpiecznym stężeniu CO. Nie posiadają jednak funkcji sterowania dodatkowymi urządzeniami. W praktyce są to najczęściej stosowane czujniki w budynkach mieszkalnych, zapewniające skuteczne i jednoznaczne ostrzeżenie przed zagrożeniem. [źródło: https://www.eielectronics.pl/normy-en-14604-i-pn-en-50291-co-oznaczaja-w-praktyce/]
Norma EN 50291 nie jest normą zharmonizowaną, czujniki CO nie mogą być wprowadzane do obrotu wyłącznie na podstawie oznakowania CE. W Polsce podlegają one krajowemu systemowi oceny zgodności, który wymaga dodatkowo uzyskania znaku budowlanego B. Znak budowlany B potwierdza zgodność wyrobu z krajowymi wymaganiami technicznymi i uzyskuje się go po przejściu procedury certyfikacyjnej prowadzonej przez polską jednostkę upoważnioną w krajowym systemie oceny zgodności, najczęściej Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy (CNBOP-PIB). [źródło: https://www.eielectronics.pl/normy-en-14604-i-pn-en-50291-co-oznaczaja-w-praktyce/]
Norma EN 14604:2005+AC:2008 określa wymagania dla autonomicznych czujników dymu przeznaczonych do stosowania w budynkach mieszkalnych. Jest to jedna z najbardziej rozbudowanych norm w obszarze bezpieczeństwa pożarowego dla użytkowników indywidualnych. Zgodność z EN 14604 oznacza przejście przez 41 procedur badawczych (przy czym nie wszystkie mają zastosowanie do każdego rodzaju czujnika), obejmujących zarówno testy funkcjonalne, środowiskowe, jak i długoterminowe. Czujnik badany jest m.in. pod kątem skuteczności wykrywania dymu w różnych fazach rozwoju pożaru, odporności na zmiany temperatury i wilgotności, stabilności działania przy zapyleniu oraz odporności na zakłócenia, które mogłyby prowadzić do fałszywych alarmów. Norma obejmuje również testy akustyczne, weryfikujące głośność i charakter sygnału alarmowego, a także testy trwałości, symulujące wieloletnią pracę urządzenia w warunkach domowych. W praktyce oznacza to, że czujnik zgodny z EN 14604 musi działać przewidywalnie nie tylko w dniu zakupu, ale również po latach użytkowania. [źródło: https://www.eielectronics.pl/normy-en-14604-i-pn-en-50291-co-oznaczaja-w-praktyce/]
EN 14604 - europejski
standard określający wymagania dotyczące autonomicznych czujek
dymu przeznaczonych do użytku domowego. Najważniejsze wymagania
normy:
Skuteczność detekcji – czujka musi wykrywać dym na wczesnym
etapie pożaru,
Głośność alarmu – sygnał dźwiękowy musi osiągać co
najmniej 85 dB,
Niezależne zasilanie – czujka powinna działać na baterie lub
inne źródło energii niewymagające stałego podłączenia do
sieci elektrycznej,
Łatwa instalacja i obsługa – użytkownik powinien móc
samodzielnie zamontować i testować urządzenie.
Procedura wprowadzenia do obrotu opiera się na ocenie zgodności z normą EN 14604, przeprowadzonej przez uprawnioną jednostkę notyfikowaną i jest wystarczająca do oznakowania produktu znakiem CE oraz legalnego wprowadzenia go do obrotu na rynku polskim. Producent wystawia wówczas Deklarację Właściwości Użytkowych (DWU) i Deklarację Zgodności UE.
PATOLOGIA STOSOWANA PRZEZ ADMINISTRATORÓW (DOSYĆ CZĘSTO SPOTYKANA W STARYCH BUDYNKACH), POLEGA NA:
- hurtowych zakupach (przez administratora na
koszt wspólnoty) detektorów tlenku węgla produkowanych przez
nieznanych wytwórców.
- braku pisemnej instrukcji użytkowania sprzętu i informacji o
wzorcowaniach urządzenia podpisanej przez użytkownika.
- wyposażaniu mieszkań w detektory zamiast usuwania przyczyn
powstawania tlenku węgla (likwidacji rozszczelnień komór
spalania, uszczelniania przewodów spalinowych / dymowych,
rygorystycznego przestrzegania zakresów i terminów przeglądów
i regulacji kotłów / piecyków / ogrzewaczy, przywrócenia
ninimalnej gospodarki powietrzem w mieszkaniu, przestrzegania
zasad montowania kotłów / piecyków / ogrzewaczy).
- braku pisemnej informacji poświadczonej przez użytkowników
mieszkań o konsekwencjach stosowania niesprawnego sprzętu
grzewczego oraz konsekwencjach nie wykonywania okresowych
przeglądów (i zaleceń z tych przeglądów). standardowo,
informacje tego typu wywieszane są w budynkach, niestety nie
jest to równoznaczne ze skutecznym przeniesieniem ewentualnej
odpowiedzialności na sprawców zaniedbań.
URZĄDZENIA NIEBEZPIECZNE
Raport Rapex - niebezpieczne czujniki alarmowe (plik offline)
URZĄDZENIA DOSTĘPNE W SPRZEDAŻY